Black Friday: Η ιστορία και η πραγματική προέλευση της «Μαύρης Παρασκευής»

Πώς ξεκίνησε η Black Friday, τι σημαίνει το όνομά της και πώς έγινε η μεγαλύτερη ημέρα αγορών στον κόσμο. Η ιστορία πίσω από τις εκπτώσεις.

Κάθε Νοέμβριο, η φράση «Black Friday» κατακλύζει βιτρίνες, ιστοσελίδες και εισερχόμενα email. Λίγοι όμως γνωρίζουν από πού προέρχεται και γιατί μια ημέρα εκπτώσεων ονομάστηκε «μαύρη». Η ιστορία της Black Friday είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα απ’ όσο φαντάζεστε και ξεκινά πολύ πριν από το ηλεκτρονικό εμπόριο, σχεδόν 160 χρόνια πίσω.

Τι σημαίνει Black Friday και πότε πέφτει

Η Black Friday, ή «Μαύρη Παρασκευή», είναι η Παρασκευή που ακολουθεί την Ημέρα των Ευχαριστιών (Thanksgiving) στις ΗΠΑ, δηλαδή την τέταρτη Πέμπτη του Νοεμβρίου. Φέτος πέφτει στις 27 Νοεμβρίου 2026. Θεωρείται η άτυπη έναρξη της εορταστικής περιόδου αγορών και φημίζεται για τις μεγάλες προσφορές σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα.

Η πρώτη «Μαύρη Παρασκευή»: Το κραχ του 1869

Ο όρος δεν είχε αρχικά καμία σχέση με τα ψώνια. Στις 24 Σεπτεμβρίου 1869, οι χρηματιστές Τζέι Γκουλντ και Τζέιμς Φισκ προσπάθησαν να εξαγοράσουν μεγάλο μέρος του χρυσού της αμερικανικής αγοράς, ώστε να ανεβάσουν την τιμή του. Όταν η κυβέρνηση παρενέβη και έριξε χρυσό στην αγορά, οι τιμές κατέρρευσαν και πολλοί επενδυτές καταστράφηκαν. Η ημέρα έμεινε στην ιστορία ως «Black Friday» του χρηματιστηρίου.

Φιλαδέλφεια, δεκαετία του 1960: Η νέα σημασία

Η σύγχρονη έννοια γεννήθηκε στη Φιλαδέλφεια. Οι αστυνομικοί της πόλης χρησιμοποιούσαν τον όρο για την Παρασκευή μετά το Thanksgiving, όταν χιλιάδες αγοραστές και επισκέπτες γέμιζαν το κέντρο ενόψει του ετήσιου αγώνα αμερικανικού ποδοσφαίρου Army-Navy, που γινόταν το Σάββατο. Η κίνηση ήταν τεράστια, τα κυκλοφοριακά προβλήματα έντονα και οι αστυνομικοί αναγκάζονταν να εργάζονται υπερωρίες. Ο όρος εμφανίστηκε σε δημοσίευμα το 1961, ενώ οι έμποροι της πόλης προσπάθησαν χωρίς επιτυχία να τον αντικαταστήσουν με το πιο ευχάριστο «Big Friday».

Διαβάστε ακόμα: MK-Ultra: Το μυστικό πρόγραμμα της CIA με LSD, βασανιστήρια και πειράματα ελέγχου του μυαλού

Γιατί «μαύρη»; Ο μύθος των λογιστικών βιβλίων

Μια δημοφιλής εξήγηση λέει ότι τα καταστήματα, που λειτουργούσαν με ζημιά («στο κόκκινο») όλο τον χρόνο, έμπαιναν επιτέλους «στο μαύρο» χάρη στις αγορές της ημέρας αυτής. Η εκδοχή ακούγεται λογική και υιοθετήθηκε από το μάρκετινγκ, όμως οι ιστορικοί τη θεωρούν μεταγενέστερη επινόηση, αφού η αρχική χρήση του όρου αφορούσε το χάος και όχι τα κέρδη.

Πώς η Black Friday έγινε παγκόσμιο φαινόμενο

Η πορεία της προς την καθιέρωση ήταν μακρά. Το 1924 η Macy’s διοργάνωσε στη Νέα Υόρκη την παρέλαση του Thanksgiving, εγκαινιάζοντας τα ψώνια των εορτών. Το 1939 ο πρόεδρος Φράνκλιν Ρούζβελτ μετέφερε την Ημέρα των Ευχαριστιών μία εβδομάδα νωρίτερα, ώστε να μακρύνει η περίοδος αγορών και να ενισχυθεί η οικονομία μετά τη Μεγάλη Ύφεση. Το 1941 το Κογκρέσο όρισε οριστικά την τέταρτη Πέμπτη του Νοεμβρίου.

Μέχρι τη δεκαετία του 1980, οι λιανέμποροι είχαν υιοθετήσει τον όρο πανεθνικά, μετατρέποντάς τον σε διαφημιστικό σύνθημα. Το 2005 εμφανίστηκε η Cyber Monday, η αντίστοιχη ημέρα για τις διαδικτυακές αγορές, και τη δεκαετία του 2010 πολλά καταστήματα άρχισαν να ανοίγουν ήδη το βράδυ του Thanksgiving. Σήμερα η Black Friday εκτείνεται συχνά σε ολόκληρη εβδομάδα ή και σε έναν μήνα προσφορών.

Η Black Friday στην Ελλάδα

Στη χώρα μας η Black Friday έφτασε στις αρχές της δεκαετίας του 2010, κυρίως μέσω των αλυσίδων ηλεκτρονικών ειδών και του ηλεκτρονικού εμπορίου. Αν και δεν συνδέεται με τη γιορτή του Thanksgiving, καθιερώθηκε γρήγορα και σήμερα αποτελεί μία από τις πιο πολυσυζητημένες περιόδους προσφορών της χρονιάς, με πολλά καταστήματα να ξεκινούν τις εκπτώσεις από την προηγούμενη εβδομάδα. Οι ειδικοί συστήνουν στους καταναλωτές να συγκρίνουν τιμές και να ελέγχουν το ιστορικό τους, ώστε να εντοπίζουν πραγματικές προσφορές.

Από ένα χρηματιστηριακό κραχ του 1869 και τα κυκλοφοριακά προβλήματα της Φιλαδέλφειας μέχρι τις παγκόσμιες διαδικτυακές προσφορές, η Black Friday έχει διανύσει μια εντυπωσιακή διαδρομή. Την επόμενη φορά που θα δείτε το «μαύρο» πανό στη βιτρίνα, θα ξέρετε ότι πίσω του κρύβεται μια ιστορία γεμάτη εκπλήξεις.

Μοιράσου το άρθρο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *